Spis treści
Opatów trasa podziemna to 335 m korytarzy na 3 kondygnacjach, sięgających 15 m w głąb ziemi; wejście znajduje się przy Placu Obrońców Pokoju 18. Zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem i trwa 40–50 minut, a temperatura wnętrz wynosi 5–12°C. Do Opatowa najłatwiej dojechać DK74 z Kielc (ok. 60 km, 55 min) lub Sandomierza (ok. 35 km, 35 min).
Opatów – lokalizacja, charakter i znaczenie trasy turystycznej
Opatów to niewielkie miasto w północno-wschodniej części województwa świętokrzyskiego, położone przy drodze krajowej nr 74 oraz na trasie linii kolejowej, co czyni go wygodnym przystankiem dla podróżujących między Kielcami a Sandomierzem czy Ostrowcem Świętokrzyskim. Samochodem dotrzemy tu zarówno od strony stolicy regionu, jak i od Lublina, a autobusy pozwalają dojechać na miejsce bez własnego transportu.
Wejście na Podziemną Trasę Turystyczną w Opatowie znajduje się przy Placu Obrońców Pokoju 18, w samym centrum starego miasta, w pobliżu głównych zabytków i miejsc, w których zatrzymują się turyści. Współrzędne geograficzne obiektu – 50.80263949288 szerokości i 21.42192363739 długości – bez trudu wprowadzimy do nawigacji, a niewielka odległość od rynku sprawia, że trasa jest elementem spaceru po mieście, a nie osobną wyprawą.
Dlaczego podziemna trasa w Opatowie stała się rozpoznawalną atrakcją? Odpowiedź kryje się pod powierzchnią: udostępnione do zwiedzania piwnice pochodzą z XV wieku i tworzą sieć o długości 335 m, rozłożoną na 3 kondygnacjach i sięgającą 15 m w głąb ziemi. Temperatura w podziemiach wynosi od 5 do 12 °C, więc spacer pozwala odpocząć od upału latem, a zimą wymaga ciepłego okrycia.
Dzięki temu Opatów zyskał atrakcję wykraczającą poza klasyczne zwiedzanie kościołów i rynku – podziemia stały się znakiem rozpoznawczym miasta i jednym z powodów, dla których warto zboczyć tu z trasy.
Dojazd do Opatowa – porównanie tras samochodem, autobusem i rowerem
Opatów leży na przecięciu dwóch szlaków: drogi krajowej nr 74 (relacja wschód–zachód) i drogi krajowej nr 9 (północ–południe). Każdy z czterech kierunków ma inną długość, koszt i charakter, dlatego przed wyjazdem warto porównać je w tabeli.
| Kierunek | Trasa | Długość | Czas jazdy | Paliwo (ok.) | Po drodze |
|---|---|---|---|---|---|
| Północ | DK9 (Radom, Ostrowiec Św.) | ~80 km | 1 h 10 min | ~37 zł | Skarżysko, Ostrowiec, Ćmielów |
| Zachód | DK74 (Kielce) | ~60 km | ~55 min | ~30 zł | Nowa Słupia, Święty Krzyż, Ujazd (Krzyżtopór) |
| Wschód | DK74 (Sandomierz) | ~35 km | ~35 min | ~17 zł | Klimontów, Góry Pieprzowe |
| Południe | drogi wojewódzkie (Staszów, Stopnica) | ~40 km | ~50 min | ~20 zł | spokojne wioski, mały ruch |
Najszybciej samochodem dojedziemy od wschodu – z Sandomierza drogą krajową nr 74 pokonamy dystans w około 35 minut. Jadąc z Kielc tą samą DK74, trzeba liczyć się z godziną, a najdłuższy wariant to północna DK9. Południowe drogi wojewódzkie są wolniejsze, ale niemal puste, więc nadają się na spokojny przejazd.
Autobusem dotrzemy do Opatowa z Ostrowca Świętokrzyskiego, Kielc i Sandomierza – kursy są codzienne, choć jest ich kilka dziennie. Z większych miast, m.in. z Warszawy i Lublina, połączenia istnieją, ale zwykle wymagają przesiadki w Kielcach lub Ostrowcu. Dworzec leży blisko centrum, więc po wyjściu z autobusu wystarczy krótki spacer.
Rowerem najlepiej wybrać się z Sandomierza (około 2 godzin) lub Kielc (3–4 godziny), omijając ruchliwe odcinki DK74 i DK9 na rzecz dróg lokalnych. Samochód zawsze zostawiamy w pobliżu centrum – wejście na trasę znajduje się przy Placu Obrońców Pokoju 18.

Podziemna Trasa Turystyczna w Opatowie – historia, przebieg i najciekawsze punkty
To nie muzealna sala, lecz wędrówka labiryntem komór i korytarzy wykutych pod kamienicami śródmieścia. Opatowska trasa podziemna powstała z połączenia dawnych, prywatnych piwnic kupieckich w jedną całość – dziś zwiedzamy je jako Podziemną Trasę Turystyczną w Opatowie. Dzięki temu podziemia pokazują miasto „od środka”: miejsca składowania towarów, warsztaty i kryjówki, w których szukano schronienia w niespokojnych czasach.
Zwiedzanie odbywa się w grupach z przewodnikiem, który opowiada o handlowej przeszłości miasta i tłumaczy, jak zmieniała się rola poszczególnych poziomów. Warto założyć wygodne, płaskie buty – czekają nierówne posadzki, schody i ciasne przejścia, a także stała, niska temperatura, o której pamiętają wszyscy, którzy przeszli trasę zimą.
Co zobaczymy w środku?
- komory kupieckie o łukowych sklepieniach,
- ekspozycje tematyczne z dawnymi narzędziami, miarami i przedmiotami codziennego użytku,
- fragmenty oryginalnej cegły i kamiennych portali,
- oświetlone, ale wąskie korytarze łączące kolejne wnętrza.
Jak wygląda zwiedzanie krok po kroku? Najlepiej przyjść na konkretną godzinę – wejścia są organizowane dla grup z przewodnikiem – i przejść trasę spokojnie, słuchając opowieści o poszczególnych komorach. Przejście podziemnej trasy w Opatowie zajmuje zwykle od 40 do 50 minut; z krótkim wstępem i czasem na zdjęcia warto zarezerwować godzinę. To dobry punkt na początek lub koniec spaceru po mieście, bo trasa prowadzi tuż pod jego najstarszą częścią.
Opatów trasa podziemna – cennik, godziny otwarcia i zasady rezerwacji
Wejście do podziemi i kasa znajdują się przy Placu Obrońców Pokoju 18 w Opatowie – stąd startują wszystkie grupy. Cennik Podziemnej Trasy Turystycznej opiera się na dwóch podstawowych pozycjach: bilecie normalnym i ulgowym, obejmującym uczniów, studentów oraz seniorów. Grupy szkolne i zorganizowane wycieczki liczą zwykle na dodatkowe zniżki, dlatego warto zapytać o ofertę grupową. Konkretne kwoty zmieniają się z sezonu na sezon, więc aktualny cennik najlepiej potwierdzić telefonicznie lub w punkcie informacji turystycznej jeszcze przed wyjazdem – pozwoli to uniknąć rozczarowania na miejscu.
Godziny otwarcia zależą od sezonu. Latem, w szczycie ruchu turystycznego, wejścia odbywają się kilka razy dziennie, także w weekendy. Poza sezonem terminów jest znacznie mniej i część z nich obsługuje wyłącznie grupy zgłoszone wcześniej – dlatego w chłodniejszych miesiącach warto najpierw zadzwonić i upewnić się, czy danego dnia trasa jest czynna.
Czy trzeba rezerwować wejście? Zwiedzanie odbywa się w grupach z przewodnikiem, więc rezerwacja bywa warunkiem skorzystania z trasy, a nie tylko wygodą. Przy zgłoszeniu podajemy:
- preferowaną datę i godzinę wejścia,
- liczbę osób oraz podział na bilety normalne i ulgowe,
- dane kontaktowe grupy i ewentualną prośbę o fakturę.
Grupy zorganizowane powinny rezerwować z kilkudniowym, a w wakacje nawet kilkutygodniowym wyprzedzeniem. Zwiedzający indywidualni często mogą dołączyć do najbliższego wejścia, jeśli są wolne miejsca – ale w długie weekendy i święta lepiej nie zostawiać tego przypadkowi.

Praktyczna lista kontrolna przed wyjazdem na trasę do Opatowa
Zanim wpiszesz w nawigację Plac Obrońców Pokoju 18, przejdź krótką listę. Podziemia w Opatowie to 335 m trasy i 3 kondygnacje, a temperatura 5–12 °C utrzymuje się tam przez cały rok – kilka drobiazgów zabranych z domu zmienia komfort zwiedzania bardziej niż najbardziej szczegółowy plan.
- Ciepła warstwa: bluza lub lekka kurtka, najlepiej z kapturem; pod ziemią jest chłodniej niż na powierzchni.
- Obuwie: płaskie, dobrze trzymające się stopy – czekają schody i nierówne posadzki.
- Rezerwacja pod ręką: potwierdzona godzina wejścia, numer kontaktowy do punktu obsługi, gotówka na miejscu.
- Woda i przekąska: zejście na 15 m w dół nie jest męczące, ale godzina w chłodzie osusza.
- Sprzęt: naładowany telefon, powerbank, latarka w telefonie jako zapas.
Aplikacje, które warto mieć przed wyjazdem:
- mapy z trybem offline (np. Mapy.cz, Google Maps) oraz zapisane współrzędne 50.80263949288, 21.42192363739 – działają, gdy nawigacja zgubi zasięg;
- nawigacja samochodowa z trasą do centrum Opatowa i planem B na objazdy;
- komunikaty drogowe i pogoda (Yanosik, ICM Meteo) – dają zapas czasu na dojazd;
- notatnik lub aplikacja z listą pytań do przewodnika.
Dzień wcześniej potwierdź telefonicznie godziny otwarcia, sprawdź warunki na drodze i spakuj torbę wieczorem – wtedy poranek w Opatowie zaczyna się bez pośpiechu.
Atrakcje Opatowa w pobliżu podziemnej trasy – co zobaczyć po zwiedzaniu
Po wyjściu z chłodnych korytarzy nie trzeba od razu wsiadać do samochodu – Opatów czyta się dalej na powierzchni, a podziemna trasa jest wygodnym punktem startu do spaceru po mieście. Wystarczy kilkaset metrów, żeby zamienić jedną atrakcję w pół dnia zwiedzania.
- Kolegiata św. Marcina– najważniejsza świątynia Opatowa i zarazem dominanta miejskiej panoramy. Warto zatrzymać się na chwilę przed fasadą, a potem wejść do środka, żeby porównać surowość podziemnych piwnic z zupełnie innym wnętrzem.
- Brama Krakowska– pozostałość dawnych fortyfikacji i czytelny ślad miejskich murów. To jedna z tych budowli, które najlepiej fotografują się pod światło, późnym popołudniem.
- Rynek w Opatowie– serce miasta, wokół którego skupiają się kamienice, kawiarnie i punkty z lokalnymi specjałami. Dobre miejsce na przerwę po zejściu pod ziemię i na spokojne przyjrzenie się architekturze.
- Ulice wokół rynku– bez planu, na wyczucie; to tu trafia się na detale, które umykają w pośpiechu.
Czy te atrakcje są blisko siebie? Tak – to właściwie jedna trasa spacerowa. Kolegiata św. Marcina, Brama Krakowska i rynek leżą w obrębie starego centrum, w zasięgu kilku minut spokojnego marszu od Placu Obrońców Pokoju 18, przy którym zaczyna się zwiedzanie podziemi. Dzięki temu trasa działa jak centralny punkt Opatowa: można ją potraktować jako pierwszy przystanek, a resztę miasta zostawić sobie na drugą część dnia – bez przesiadek, bez dojazdów i bez presji czasu.
Najczęstsze pytania o podziemną trasę i dojazd do Opatowa (FAQ)
Jaki jest najlepszy czas na wyjazd do Opatowa? Późna wiosna i wczesna jesień – mniej tłumu niż w wakacyjne weekendy, a pogoda sprzyja spacerowi po mieście. Temperatura w podziemiach i tak wynosi 5–12 °C przez cały rok, więc upał czy deszcz nie zmieniają warunków na trasie. W sezonie wejścia są częstsze, poza sezonem terminów jest mniej – poranek dnia roboczego bywa najspokojniejszym wyborem.
Czy do Opatowa można dotrzeć bez samochodu? Tak. Najwygodniej autobusem z Kielc, Ostrowca Świętokrzyskiego lub Sandomierza, z przesiadką w jednym z tych miast; część połączeń dowozi bezpośrednio do centrum. Koleją dojedziesz do stacji w okolicy, a ostatni odcinek pokonasz busem albo taksówką. Od przystanku do wejścia przy Placu Obrońców Pokoju 18 idzie się kilka minut.
Czy na trasie do Opatowa są opłaty drogowe? Drogi krajowe prowadzące do miasta są bezpłatne. Opłaty pojawiają się tylko wtedy, gdy podróż obejmuje płatne odcinki autostrad. Na miejscu zostaw auto na parkingu w rejonie centrum – w dni robocze bywa płatny i zapełnia się przed południem.
Czy Podziemna Trasa Turystyczna w Opatowie jest dostępna dla dzieci? Tak, to atrakcja dla całych rodzin, ale nie dla wózków. Do pokonania jest 335 m trasy, 3 kondygnacje i zejście na 15 m w dół – schodami i nierównymi posadzkami piwnic z XV wieku. Dzieci przechodzą pod opieką dorosłego, a w wąskich korytarzach warto trzymać je blisko siebie. Osoby z ograniczoną mobilnością powinny wcześniej zadzwonić i zapytać o realne możliwości wejścia tego dnia.
Najczęstsze pytania
Jaka jest trasa z Opatów do Kielc?
Z Opatowa do Kielc najwygodniej jechać DK74; to około 60 km i 55 minut jazdy. Po drodze mijamy Nową Słupię, Święty Krzyż i Ujazd z zamkiem Krzyżtopór.